Xử lý nước thải trong khu công nghiệp còn bất cập

Ngày đăng: 28/11/2013 - Lượt xem: 594 (lần)
Hiện nay, bảy khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn thành phố đã có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Tuy nhiên, tỷ lệ nước thải tại các KCN này được xử lý đạt thấp, gây ô nhiễm môi trường lớn. Nguyên nhân là do hệ thống xử lý nước thải có quy mô nhỏ, việc đấu nối nguồn nước thải trong KCN để dẫn tới khu xử lý nước thải còn bất cập và cơ chế quản lý đối với công tác này chưa đầy đủ và chặt chẽ.
Công nhân vận hành trạm xử lý nước thải tập trung cụm công nghiệp Quốc Oai (Hà Nội).

Là địa bàn nằm tiếp giáp phía bắc KCN Thạch Thất - Quốc Oai, người dân xã Phùng Xá (huyện Thạch Thất) rất bức xúc về tình trạng nước thải của KCN này xả trực tiếp ra môi trường, gây ô nhiễm nghiêm trọng. Ðồng chí Nguyễn Duy Ðức, Bí thư Ðảng ủy xã Phùng Xá cho biết: "Lần nào dự hội nghị tiếp xúc cử tri của đại biểu HÐND thành phố trên địa bàn huyện, cử tri cũng kiến nghị cần sớm có hệ thống xử lý nước thải tại KCN này. Ðã mấy năm đi vào hoạt động, KCN đã được lấp đầy với các doanh nghiệp sản xuất bánh, mứt, kẹo, xà phòng, bia, rượu, nước giải khát..., nhưng chưa hề có hệ thống xử lý nước thải". Tháng 8 vừa qua, nhà máy xử lý nước thải theo công nghệ na-nô được khánh thành tại KCN này đã đem lại sự phấn khởi cho người dân. Tuy nhiên, niềm vui xen lẫn sự hụt hẫng. Bác Nguyễn Minh Ðức, một người dân ở làng Bùng, xã Phùng Xá phàn nàn: Công suất xử lý 1.500 m3 nước thải/ngày đêm của nhà máy là quá thấp so với khoảng 10 nghìn m3/ngày đêm của cả KCN. Như vậy là vẫn còn có quá nhiều nước thải chưa xử lý bị xả thẳng ra môi trường. Chúng tôi chưa biết chắc rằng hệ thống thu gom nước thải trong KCN đã đồng bộ? Cơ chế phối hợp giữa các doanh nghiệp và đã có chế tài bắt buộc các doanh nghiệp phải ký hợp đồng xử lý nước thải?

Băn khoăn trên của người dân là có lý bởi sự việc phức tạp đã xảy ra tại KCN Quang Minh (huyện Mê Linh). KCN này đã có nhà máy xử lý nước thải (giai đoạn 1), với công suất 3 nghìn m3/ngày đêm. Công suất rất nhỏ so với quy mô KCN Quang Minh, thế nhưng nhà máy vẫn chưa hoạt động được hết công suất, do nhiều doanh nghiệp không đấu nối đường ống thoát nước thải vào hệ thống xử lý nước thải này dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ở khu vực. Người dân tại các tổ 9, 10 thị trấn Quang Minh và thôn Ấp 1, xã Tiền Phong đã có những lúc căng thẳng, vác cuốc, xẻng tới lấp cống thoát nước của KCN. Nguyên nhân của tình trạng trên là do cơ chế phối hợp vận hành nhà máy chưa rõ ràng, dẫn tới những phản ứng của doanh nghiệp. Trong quá trình tiến hành làm hợp đồng đấu nối xả thải, Công ty TNHH Ðầu tư và Phát triển hạ tầng Nam Ðức - chủ đầu tư hạ tầng KCN, yêu cầu các doanh nghiệp phải trả chi phí đầu tư hạ tầng. Trong khi, theo các doanh nghiệp, họ chỉ có trách nhiệm trả phí xả thải cho nhà máy xử lý nước thải. Các doanh nghiệp cũng phản ánh rằng hạ tầng cũng chưa được đầu tư hoàn thiện, còn rất sơ sài, hệ thống đầu tư nước thải trong KCN thiếu đồng bộ, đường ống cống thu gom nước thải quá nhỏ và nằm ở độ cao chưa hợp lý, công suất xử lý của nhà máy còn thấp... Ðã mười năm đi vào hoạt động  mà cơ chế quản lý, vận hành hạ tầng KCN vẫn còn chưa rõ ràng dẫn đến những mâu thuẫn như vậy là điều mà các cơ quan chức năng của thành phố cần quan tâm xem xét bởi xử lý môi trường là vấn đề thành phố yêu cầu phải quan tâm hàng đầu trong việc đầu tư, phát triển các KCN trên địa bàn.

KCN Nội Bài (huyện Sóc Sơn) lại có tình trạng nước thải sinh hoạt được thu gom xử lý tập trung, còn nước thải sản xuất có chứa nhiều dầu mỡ, kim loại nặng thì lại do các nhà máy tự thu gom, xử lý và thải ra môi trường. Việc này dẫn đến tình trạng nhiều nhà máy xả trộm nước thải sản xuất chưa xử lý hoặc xử lý chưa đạt tiêu chuẩn ra môi trường, chế độ vận hành hệ thống xử lý không nghiêm túc, không được kiểm soát chặt chẽ và cũng khó kiểm soát...

Như vậy, mặc dù phần lớn KCN trên địa bàn thành phố đã có hệ thống xử lý nước thải tập trung nhưng quy mô nhỏ, cơ chế vận hành còn nhiều bất cập và tỷ lệ nước thải được xử lý còn rất thấp. Ðiều đó cho thấy, bảo đảm môi trường trong các KCN trên địa bàn còn nhiều vấn đề phải bàn. Theo Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội Phạm Văn Khánh, thành phố đang nỗ lực thực hiện mục tiêu đến năm 2015, các khu công nghiệp, khu chế xuất, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao đều có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Hiện, KCN Sài Ðồng (huyện Gia Lâm), các cụm công nghiệp, làng nghề trên địa bàn vẫn chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung, đe dọa nghiêm trọng tới môi trường sống. Tuy nhiên, để có thể xử lý hiệu quả toàn bộ lượng nước thải của các khu, cụm công nghiệp thì không đơn giản. Bởi lẽ, các KCN đều hoạt động đa ngành nghề, cho nên chất thải có đủ loại; mỗi loại đòi hỏi có phương pháp xử lý riêng như hóa học, cơ học, sinh hóa... Riêng chất thải lỏng cũng đã là một hỗn hợp phức tạp, rất khó có một công nghệ xử lý chung. Phần lớn các nơi vẫn sử dụng công nghệ vi sinh, chủ yếu chỉ xử lý hiệu quả với nước thải sinh hoạt, chưa thể xử lý tốt nước thải chứa nhiều dầu mỡ hoặc các thành phần hóa học khác... Vì vậy, ngoài việc phải xây dựng cho đủ nhà máy xử lý nước thải tập trung tại các KCN, còn phải tiếp tục nghiên cứu các phương thức quản lý công nghệ xử lý cho phù hợp. Bên cạnh công nghệ vi sinh truyền thống, công nghệ na-nô tại nhà máy xử lý nước thải KCN Thạch Thất - Quốc Oai là phương pháp mới, có những ưu thế nổi trội về cả chất lượng và giá thành. Thành phố cũng sẽ kiểm soát chặt chẽ hơn vấn đề xây dựng hạ tầng KCN, trong đó chú trọng tới hệ thống thu gom và xử lý nước thải. Ðồng thời tiếp tục tìm kiếm những giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý ô nhiễm công nghiệp, vận hành hiệu quả các KCN trên địa bàn.

Xử lý nước thải trong các KCN đặt ra vấn đề cần phải nghiên cứu quy hoạch các khu, cụm công nghiệp, làng nghề theo hướng chuyên môn hóa để có những giải pháp xử lý môi trường hiệu quả hơn. Mong rằng, thành phố sớm có những chủ trương, chính sách phù hợp đối với vấn đề này.

MINH HẠNH - Báo Nhân Dân